1894



publisearre yn de Buurtsboade fan 1994

út de Friso fan woansdei 7 maart 1894:

VERPACHTING
  BURGEMEESTER en WETHOUDERS
van WORKUM zullen op Zaterdag den
17 Maart e.k., 's middags 12 uur, ten
Gemeentehuize verpachten:
   Het GRASGEWAS van den berm van
den Heidenschapsterweg, een stuk grond
aan dien weg, de Begraafplaats, den Sta-
tions- en Parallelweg.
   De voorwaarden liggen ter lezing ter
Secretarie.
   Workum, den 6 Maart 1894.
              R.J. VISSER, Burgemeester.
              J. OUDEBOON, Secretaris.


út de Friso fan woansdei 21 maart 1894:

           Waarschuwing,
  Het Eierzoeken en oprapen in de
landen bij ondergeteekende in gebruik
wordt ten strengste verboden.
                        Tj. WESTENDORP
   Heidenschap.

Tsjêbe Westendorp wennet op "Groot Welgelegen" (no Mellius en Ytsje Kramer). It liket der wol op, dat  er in trou lid fan de fûgelwacht is. Mar dat is sa net, want it doel is, alle aaien, dy't yn syn lân lizze, selts op te sykjen en te ferkeapjen.
It is de fraach oft dizze advertinsje wol wat jout, want syn arbeider Teake Bouma, dy't yn in húske oan de Luts wennet (no Paul Terwisscha van Scheltinga), siket, wylst er yn it lân oan it wurk is, alle aaien byinoar en leit se by in hikkepeal.
As er de jûns thús komt, fertelt er syn soan Yde wêr't de aaien lizze. Yn it tsjuster giet Yde nei it plak ta en nimt alle aaien mei, om se te ferkeapjen.
Tsjêbe begrypt der neat fan, it lân fol mei koaien, mar noait in aai der by.
In koai is in keunstaai, dy't op it plak fan in echt aai yn it nêst lein wurdt yn de hoop, dat de fûgel der wer in aai by lizze sil.


út de Friso fan sneon 28 april 1894:

     BOEREBOELGOED
  bij DURK GERBENS JAARSMA,
in het HEIDENSCHAP onder Nijega,
  op Zaterdag den 5 Mei 1894,
     's morgens 9 uur.
                         S.H. REINBACH.

Durk Jaarsma wennet earne oan de hjoeddeistige Koaidyk. Sipke Halbertsma Reinbach fan Warkum is doarwarder. Hat Durk Jaarsma skulden makke?


út de Friso fan woansdei 2 maaie 1894:

Verhuring van LAND
                  IN HET                    
     Heidenschap
  De Notaris K. TJEBBES te Workum
zal op Vrijdag 11 Mei 1894, des namid-
dags om 2 uur in het Hotel ,,de Wijn-
berg'' aldaar, publiek voor een saisoen
verhuren:
  DE LANDEN, behoorende tot de Zathe
eigen aan de Erven Westerman in het
Heidenschap, in negen perceelen als:
1. 6  maal 36 3/4 are
2. 10   ,,     ,,     ,,   gelegen tegen de
                          Vossepolle
3. 4    ,,     ,,     ,,   naast het land van
                          de Wed. Verwer.
4. 5    ,,     ,,     ,,   alsvoren.
5. 6    ,,     ,,     ,,   naast het vorige.
6. 7    ,,     ,,     ,,   aan het land van
                         Hiemstra
7. 5½   ,,     ,,     ,,   aan de Erven Ulbe
                          van Dijk.
8. 8½   ,,     ,,     ,,   alsvoren.
9. 3    ,,     ,,     ,,   tusschen 8 en 3.
  Conditiën te vernemen ten kantore van
den Notaris.

De "Zathe" fan de Erven Westerman stiet oan de Fleuzen efter de pleats fan de fam. Goenhof (stiet der yn 1894 noch net). De Erven Westerman binne ôfstammelingen (bern) fan Heinrich Westermann út Hannover, dy't likernôch 1850 mei it ferfeantsjen fan de Feanpolder útein sette.
Op de Fossepôle steane yn 1894 noch in oantal feanarbeidershúskes (no Douwe en Durkje Haanstra).
Marten Hiemstra wennet op de pleats fan Fouke en Gerjo de Vries.

De Erven Ulbe van Dyk harren pleats stiet yn 1894 noch op de polderdyk tusken de pleats fan Tseard en Hotske Buma (is der yn 1894 noch net) en de mole (dêr't letter allinnich it ûnderein mei in motor der yn fan oerbleau).  


út de Friso fan sneon 23 juny 1894:

  WORKUM.  Den 1 Juli a. s. zal het 25
jaar geleden zijn, dat de Heer R. Zijlstra zijne
betrekking als hoofdonderwijzer aan de open-
bare school in het Workumer-Heidenschap
aanvaarde. Hoogst treurige familie-omstandig-
heden verhinderen echter dien dag tot een
feestdag te maken.

Op 21 maart is de jongste soan Petrus, noch mar 15 jier, stoarn.


út de Friso fan sneon 30 juny 1894:

 HEIDENSCHAP.   Donderdag namiddag, ter-
wijl het gezin van T.B. voor een oogenblik
afwezig was, is een drie-jarig dochtertje van
het stalt in den sloot geraakt en jammerlijk
verdronken.

It famke hie de moaie Fryske namme Popkje, mar waard Paulyn neamd. Hja wie it dochterke fan Teake Bouma en Jantsje de Jong, dy't  yn in húske oan de Luts, dêr't Paulyn yn ferdronken is, wenje (no Paul Terwisscha van Scheltinga).

út de Friso fan woansdei 25 july 1894:

 WORKUM. De vorige week slaagde
te Arnhem voor de Acte Hoofdonderwijzer
onze voormalige stadgenoot, de heer J. Knossen
te Nijmegen, eertijds onderwijzer aan de school
in 't Heidenschap onder Workum.


út de Friso fan sneon 28 july 1894:

 WORKUM. Bij het jongste schoolbezoek
vereerde de Plaatselijke Commissie van School-
toezicht bij monde van haren Voorzitter, den
Heer W. Kroese, aan den Heer Zijlstra h. d. s.
in het Heidenschap, een fraai cadeau, als blijk
van belangstelling en ter gedachtenis aan den
dag van diens 25-jarige ambtsvervulling op den
1ste Juli j. l.


út de Friso fan sneon 11 augustus 1894:

        Publieke Verkooping
       van eene uitmuntende
Z A T H E   en  L A N D E N
                               en een
    Huis en koemelkerij met Weiland
               onder Workum
  De Notaris K. TJEBBES te Workum,
zal op Vrijdagen den 24 Augustus en 7
September 1894, telkens des namiddags
om 2 uur, provisioneel in het Hôtel ,,Ke-
telaar'' aldaar en finaal in het Stations-
Koffiehuis nabij Workum, publiek veilen
en verkoopen:                                                                                 
 1. Eene ZATHE en LANDEN met
welingerichte en sterke BOERENHUIZIN-
GE en uitmuntende WEI- en HOOILAN-
DEN, alles aan eene Kavel gelegen aan
den grintweg naar het Heidenschap, on-
middelijk nabij het Spoorweg-Station te
Workum, samen groot 31 Hectaren 43
Aren 94 Centiaren of ruim 85½ maal
36 3/4 Aren.
  In huur bij H.D. FLAPPER tot 5 Maart
en 12 Mei 1898 voor f 2910 per jaar.
  2. Eene HUIZINGE waarin Koemelke-
rij wordt uitgeoefend, met WEILAND aan
den grintweg en de vaart de Hotze  nabij
voorschreven Zathe, samen groot 2 3/10
maal 36 3/4 Aren.
  In huur bij mede-eigenaar PIEBE
HOEKSTRA tot alsboven.
  Nader omschreven bij verkoopboekjes,
die met de kaart te bekomen zijn ten
kantore van den Notaris.

Hyronimus Flapper wennet op de lettere "Sate Catharina" (no fan de fam. Gaastra).


út de Friso fan woansdei 15 augustus 1894:

  VERSLAG van het verhandelde in de
Vergadering van den RAAD der Gemeente
WORKUM van den 10 Augustus 1894.

  IV.  Adres van R. Zijlstra, hoofd der school in
het Heidenschap, om verhooging zijner jaarwedde.

  Uit dit adres en de daarbij overgelegde toelich-
ting blijkt, dat adressant verzoekt, zijne jaarwedde
gedurende den korten tijd, dat hij zijne tegenwoor-
dige betrekking nog in staat is waar te nemen,
wegens langdurigen dienst in de Gemeente met
honderd en vijftig gulden te verhoogen en alzoo
te brengen van f 750 op f 900 met ingang, zoo
mogelijk, van den eersten Juli dezes jaars, of op
een nader te bepalen tijd en verder te kennen
geeft, dat de heer schoolopziener in het district
Heerenveen zich bereid verklaart, bovengenoemd
verzoek met al de kracht, die in hem is te onder-
steunen enz.                                                                                     

  De Voorz. geeft te kennen, dat de Wethouders                                            
er voor zijn om het verzoek toe te staan en wel
met ingang van den 1 October e.k. doch dat hij
er tegen is, omdat het doel niet is, verhooging
van jaarwedde, waarna ZEdA. het in discussie geeft.

  De heer Kroese deelt mede, dat men in deze
wel eenige rekening mag houden met den toestand,
waarin adressant verkeert, waarom hij 't billijk
acht, dusdanig gratificatie te verleenen, - zegt
verder dat de schoolopziener de bezwaren voor
zijne rekening neemt en eindelijk dat het hem an-
ders bezwaarlijk zal vallen van zijn pensioen te
kunnen leven, waarom hij zich wel met 't idee
van de Wethouders  kan vereenigen.

  De heer Bijlsma zegt o.m. dat de heer Zijlstra
ten opzichte van een onderwijzer steeds zuinig
voor de gemeente is geweest waarom er z.i. wel
redenen zijn om het verzoek toe te staan; waarop
de Voorz. antwoordt dat er alle pogingen door
Burgem. en Weths. zijn aangewend om hulp te
krijgen.

  De heer Gaastra vraagt of men ook in corres-
pondentie is geweest met den schoolopziener, welke
vraag door den Voorzitter ontkennend wordt be-
antwoord, waarna ZEd. vervolgt, dat Zijlstra vraagt
om verhooging van tractement, op grond van
zwakte enz. doch dat hij reeds lang zwak is ge-
weest, terwijl het een belangrijke verhooging wordt,
doch wanneer het de bedoeling is voor eenige
maanden, het dan als een tijdelijke maatregel heel
mooi zoude zijn.

  De heer Nauta wenscht in dezen rekening te
houden met den exeptioneelen toestand van Zijlstra,
omdat het pensioen, met 't oog op 't getal dienst-
jaren, niet benijdenswaardig is, waarom hij het
wel goed vindt, het tractement te verhoogen.

  De heer Gaastra heeft bezwaar tegen de ver-
hooging omdat, wanneer het tractement eenmaal
op f 900 is gebracht, het later moeielijk kan wor-        
den verlaagd, en aangezien adressant al reeds
eenige jaren sukkelende is; 't de vraag zal zijn
wanneer hij het een jaar genoten heeft, hoe lang
het dan nog te zullen genieten.                                                               

  De heer Akkeringa vindt met 't oog op den
toestand van Zijlstra niet onbillijk de jaarwedde te
verhoogen en ook niet bezwarend om dezelve
later te verlagen.
  Zijn 25-jarigen dienst in de gemeente, is dan
ook de reden, waarom hij er voor zal stemmen.         

  De heer Kuiper is het met den heer Gaastra
eens en zegt, dat wanneer 't alleen diende voor
't pensioen, doch dat de verhooging nog wel 4 à
5 jaar voor de gemeente kan doorgaan, en men
later voor het moeielijk feit komt om de jaarwedde
weder terug te brengen.

  Geen der leden verder over het door de Wet-
houders gedaan voorstel, het woord verlangende,
wordt hetzelve in stemming gebracht en aange-
nomen met zes tegen vier stemmen (die van de
heeren Van Dijk, Kuiper, Gaastra en den Voor-
zitter).


út de Friso fan sneon 18 augustus 1894:

      I n g e z o n d e n

     Mijnheer de Redacteur!

  Ofschoon ik mij ongaarne in het publiek ver-
weer over iets wat in eene vergadering besproken
wordt, ben ik ditmaal zoo vrij U voor een kort
woord, omtrent het verslag van het verhandelde
in de vergadering van den Raad der gemeente
Workum d.d. 10 Augustus, eenige ruimte te vra-
gen en wel naar aanleiding van punt IV, waar
de Verslaggever mij o.a. laat zeggen: ,,doch wan-
,,neer het de bedoeling is voor eenige maanden
,,het dan als een tijdelijke maatregel heel mooi
,,zoude zijn,"
  Dat heb ik niet zóó kunnen zeggen, want ik
heb mij bij bespreking van de aanvrage wel dege-
lijk  o o k  t e g e n het tijdelijke verklaard.
  Wat is toch het geval - de bedoeling van aan-
vrager en voorstemmers (except de heer Akke-
ringa) is, om de jaarwedde te verhogen met
f 150.- ter bekoming van hooger pensioen bij
bedanken van den heer Zijlstra, en om dan   de
jaarwedde voor een opvolger, vóór een nieuwe
oproeping weder te verlagen.                                                                  

  Daar ik me met die manoeuvre niet kon ver-
eenigen heb ik tegen gestemd en kan het dus
mijne bedoeling niet geweest zijn boven aangehaalde
woorden te bezigen.
 U voor de opname bedankende,
            Met achting,
                         SIMON GAASTRA.
Workum, 15 Augs. 1894.

Lokkich foar master Zylstra hat er leansferheging krigen. Sûnt 1 maart ferline jier stiet er allinne foar de klassen mei sa'n 40 bern. wylst it lean gelyk bleaun is. Yn novimber hat er "wegens verdubbelde werkzaamheden" noch om in "billijke gratificatie" frege, mar dat waard doe ôfwiisd.


út de Friso fan 5 septimber 1894:

     T w e e   z e e r   v r u c h t b a r e
Z a t h e n   e n   L a n d e n   c. a.
                   ONDER
       Gaastmeer en Nijega  
  De Notarissen K. TJEBBES te Workum
en T. POELSTRA te Heeg zullen, ten
verzoeke van de Erfgenamen van Anne
Sieks Attema c. u., op Woensdagen 19
September en 3 October 1894, telkens
des namiddags om 2 uur, provisioneel bij
den Kastelein Rudolphi te Heeg en finaal
ten huize van Foeke H. Kuiper te Gaast-
meer, publiek veilen en verkoopen:
...B.  Eene ZATHE en LANDEN met
beste BOERENHUIZINGE met
Wei- en Hooilanden en WATERMOLEN
c.a., aan de Zuidzijde van de Intjemasloot
onder Nijega (gemeente H. O. en Nw.) en
Workum, groot 58 8/10 maal 36 3/4 aren.
  C.   Vijf perceelen best WEI- en HOOI-
LAND onder Nijega, aan de Eigendom-
men van den heer S. F. Hofman, de
Erven T. Bouma en de Wed. M. de Koe,
te zamen groot 31 3/4 maal 36 3/4 aren.                                                    

...De beide Zathen en Landen en de Lan-
den C   en E   zijn en waren verhuurd samen
voor f 4310 in het jaar.
  Te aanvaarden: gedeeltelijk 12 Novem-
ber 1894 en overigens 5 Maart en 12 Mei
1895.
  Conditiën te vernemen en boekjes met
kaart te bekomen ten kantore van de
Notarissen.

De "zathe" is de pleats fan Folkert en Tine Bakker.
Sybolt Feikes Hofman is eigener fan de Koaipleats (no Sytse en Hinke Huitema)
 
      Kennisgeving
  Het BESTUUR van den HEIDEN-
SCHAPSTER-VEENPOLDER   gelegen
in de gemeenten Workum en Hemelumer
Oldephaert en Noordwolde, geeft aan de
belanghebbende kennis, dat ten kantore
van den Secretaris-Ontvanger dier Polder,
van af den 5 September ter visie liggen:
       Gedurende acht dagen:
  De Rekening en Verantwoording
met de Bijlagen van 1893 - en de Staat
van begrooting met de Memorie van
Toelichting over 1895.
      Gedurende veertien dagen:
  Het Kohier van te heffen Maalgelden
over 1894 - en het Kohier van aan-
slagen wegens de in 1894 plaats gehad
hebbende verveeningen.

  Workum, 31 Augustus 1894
                 Het Polderbestuur,
             R.J. Visser, Voorz.
             J. Deinum, Secr.-Ontv.  


út de Friso fan woansdei 3 oktober 1894:

VERSLAG van het verhandelde in de
   VERGADERING van den RAAD
   der Gemeente WORKUM, van den
   27 September 1894:

... I.  Wordt mededeeling gedaan van:
...b. een extract uit het resolutieboek van het
college van Ged. St. in deze provincie,
            houdende goedkeuring van het raads-
besluit tot verhooging der jaarwedde van R. Zijl-
stra, hoofd der school in het Heidenschap.
...c. een brief van R. Zijlstra, waarin hij zijnen
hartelijken dank betuigt voor de genomen gunsti-
ge beschikking op zijn adres van 28 Juli 1894.
... Op voorstel van den Voorzitter, wordt met al-
gemeene stemmen besloten gemelde stukken voor
kennisgeving aan te nemen.

út de Friso fan woansdei 17 oktober 1894:

   GAASTMEER
VERHURING bij gesloten briefjes
voor 5 jaren, van af 5 Maart en 12
Mei 1895, van eene zeer vruchtbare  ZATHE
en LANDEN met beste HUIZINGE, ge-
legen aan de zuidzijde van de IJntjema-
sloot, groot 58 maal 36 3/4 A., thans in huur
bij Sijbren S. Attema.
  De conditiën liggen ter visie ten huize
van den Heer F.H. KUIPER te Gaast-
meer en ten kantore van den Notaris
TJEBBES te Workum, te welken kantore
de briefjes moeten worden ingeleverd vóór
of op 26 October e.k.

Yn septimber waard dizze selde pleats (no Folkert en Tine Bakker) te keap oanbean

út de Friso fan sneon 12 jannewaris 1895:

VERGADERING van den RAAD der
  gemeente HEMELUMER OLDEPHAERT
 EN NOORDWOLDE, van den 29 Dec.
 1894.

...II. Verzoeken om afschrijving van hoofdelijken
omslag over 1894.
                                        ...aan A.O.
Feenstra, vroeger te Nijega (Heidenschap), de
verzochte afschrijvingen verleend.


út de Friso fan woansdei 20 febrewaris 1895:

 WARNS, 17 Februari. 12 Stoere Friezinne-
tjes haddan eergisteren gevolg gegeven aan
de invitatie onzer ijsclub, om op hare banen
op de Geeuw te komen kampen. Elf traden
in 't krijt.
  Uitslag: Prijs f 15 Henderine Boersma te
Molkwerum. Premie: f 5 Cecilia Boersma
Heidenschap. Cadeau f 2.50 Anna de Vries,
Warns.
  Het gure weder deed de club slechte zaken
maken. De Zuidwesthoekers zullen wel doen
onze club te gedenken. Eene vereeniging van
zoo goeden wille als de onze is het waard.

út de Friso fan woansdei 27 febrewaris 1895:

   Boereboelgoed
in het Heidenschap onder Workum

  De Notaris K.  TJEBBES  te Workum
zal op Woensdag den 13 Maart 1895,
des voormiddags precies om 10 uur, ten
huize van de Weduwe U.J. van Dijk,
in het Heidenschap onder Workum, pu-
bliek, bij boelgoed verkoopen:
  1. Een best en gezond BESLAG VEE,
bestaande in: 29 melke en kalve koeien
en rieren, 9 hokkelingen, waaronder een
stier, eenige zuipkalveren, 7 vole schapen
en drie paarden, als: eene vijfjarige bruine
merrie, eene tienjarige, vole, zwartbles
merrie, beide mak en bereden en een
zwarte enter-merrie.
  2. BOERENREEUW, als: een beste
glaswagen, drie dito beslagen hooiwagens,
een karn met toebehooren, vijf melkvaten,
9 koperen en eenige houten emmers, 28
koperen aden, dito kaasketel, brok- en
boteraden, eene enkele Amerikaansche kaas-
pers, brokmolen, kruiwagen met planken,
best gereid met hoofdstel en jaaglijn, wa-
genkussens, koeltrog, emmerbank en aad-
schammel, kaasvaten, tonnen, troggen, eene
ijsslede, een groot oliekleed, tieme, harken,
vorken, griepen en verder gereedschap,
een kippehok met loop, een boot met zeil
en fok.
  3.  HOOI. Ongeveer 47.000 k.g. best
gewonnen hooglands hooi, waarvan onge-
veer 18.750 k.g. op de hieminge en 27.500
k.g. in een blok op het land aanwezig.
  4. MEUBELEN en HUISGERADEN.
Eene groote kleerkast, 2 kastjes, eene
nieuwe groote kookkachel, stoelen, tafels
en spiegels, ketels, gootlingen, petroleum-
stellen, strijkijzers, koperen doofpot, een
kooi met Tortelduiven, een duivenhok,
koper-, tin-, glas-, aardewerk en hetgeen
meer zal worden aangeboden
  Koekdissen, hakblokken enz. worden op
of bij de hieminge niet toegelaten.

De widdo fan Ulbe Jans van Dyk, Tryntsje Belkom, wenne op it buorrentsje, dat wy hjoed-de-dei "de Graverij" neame (fam. Buma en fam. Broers). Ulbe wie net allinnich boer, mar ek moolner op de grutte mole fan de Heidenskipster Feanpolder, dy't by him foar de glêzen stie. Doe't Ulbe slim siik waard (dat moat al foar 1894 west hawwe), waard de skroef fan de mole (boud foar 1851) fernijd. De  planken fan de skroefbak, dêr't de skroef yn lein hie, leinen noch op 'e molepôle. Ulbe wist, dat er stjerre soe. Hy hie him altyd tige mei de Feanpolder ferbûn field en hie dêrom as lêste winsk, dat de deadskiste fan dy planken makke wurde soe. Neidat Ulbe stoarn wie, moasten de planken halje-trawalje skaafd wurde en waard der in kiste fan makke (meidieling Jacobus Engelsma: Buurtsboade augustus 1990).


Verpachting
BURGEMEESTER en WETHOUDERS
der gemeente W O R K U M   zullen op Za-
terdag den 16 Maart e.k., 's middags 12
uur ten Gemeentehuize, voor den tijd van
e e n   j a a r   v e r p a c h t e n
   1e. het GRASGEWAS van den berm
      van den Heidenschapster grintweg,
      een stuk grond aan dien weg, de
      begraafplaats, den Stations- en Pa-
      ralelweg;
en 2e.  de  INVORDERING der markt-
      gelden.
  De voorwaarden liggen ter lezing ter
Secretarie.
  Workum, 26 Februari 1895.
            R. J. VISSER, Burgemeester
          J. OUDEBOON, Secretaris